Česi ne daju dividende dok se ne otpali kredit

Jedan od uslova češke kompanije Škoda Prag za gradnju drugog bloka Termoelektrane u Pljevljima jeste da novoosnovano preduzeće koje bi gazdovalo drugim blokom nema pravo da dijeli dividende u roku od 15 godina, koliko je planirano vrijeme grejs perioda i otplate kredita, pokazuje dokumentacija kojom raspolaže Istraživački centar Mreže za afirmaciju nevladinog sektora (MANS).

Ovo može biti jedna od tački sporenja sa A2A i jedan od razloga zbog kojih italijanska kompanija nije voljna da uđe u projekat izgradnje drugog bloka, piše današnji Dan.Škoda Prag je krajem marta ove godine dostavila Elektroprivredi ponudu koja je dva mjeseca kasnije izabrana kao najpovoljnija. U međuvremenu je EPCG sa češkom kompanijom počela pregovore radi definisanja finalnih uslova za izgradnju kontroverznog projekta, ali pregovori još nijesu okončani. Kako se navodi u medijima, pregovori su trenutno u blokadi jer i dalje nepoznanica ko bi garantovao za kredit kojim bi bio finansiran kompletan projekat.

Nrema podacima Istraživačkog centra MANS-a, Škoda Prag je za gradnju drugog bloka po modelu strateškog partnerstva zahtijevala ispunjavanje nekoliko uslova, od kojih se najznačajniji odnosi na zahtjev da i EPCG i strateški partner moraju dati saglasnost za obezbjeđivanje garancije za kredit.

Umjesto pronalaženja strateškog partnera, iz Vlade je nedavno najavljeno da će projekat drugog bloka biti realizovan ta ko što će biti formirano posebno preduzeće u kojem će država, a ne strateški partner, imati 51 odsto vlasništva, a EPCG 49 odsto. Državna energetska kompanija bi potom otkupljivala struju od tog novog preduzeća po cijeni koja bi bila utvrđena po troškovnom principu, kako bi novo preduzeće uopšte bilo održivo.

Prema ponudi češke kompanije, gradnja drugog bloka procijenjena je na 338,5 miliona eura, od čega bi maksimalno 85 odsto, odnosno 287,7 miliona eura, bilo obezbijeđeno kroz kredit Češke izvozne banke. Grejs period je tri godine, a period otplate kredita 12 godina po kamatnoj stoni od 2,5 odsto, plus šestomjesečni euribor.

Škoda Prag je tražila da se definiše biznis plan za drugi blok Termoelektrane u trajanju od 15 godina (uključujući sistem garancija koje će obezbijediti ulaznu i izlaznu cijenu i količine), zatim 15-godišnji biznis plan EPCG, kao i da se precizno definiše imovina postojećeg prvog bloka i budućeg drugog bloka Termoelektrane šta je zajednička oprema ili šta će biti sa imovinom prvog bloka kada prestane da radi. Vlada je ranijr saopštila da će prvi blok raditi do 2024. godine.

U ponudi se takođe potencira da Češka izvozna banka neće dozvoliti isplatu dividendi budućem zajedničkom preduzeću, u čijem bi vlasništvu bio drugi blok, do pune otplate kredita u periodu od 15 godina (tri godine grejs psrioda i 13 godina vraćanja kredita).

Pored toga, češka kompanija je naznačila da je cijenu od 338,5 miliona eura za izgradnju drugog bloka zasnovala na podacima iz fizibiliti studije i drugoj dokumentaciji koju je obezbijedila EPCG u periodu prije dostavljanja finalnih ponuda, ts da zadržava pravo da prilagodi cijenu u slučaju promjena. Cijena ne uključuje PDV, jer je Vlada početkom ove godine donijela izmjene Zakona o PDV-u kojim je energetske projekte od strateškog interesa oslobodila tog poreza.

Česi su cijenu vezali za kursni odnos eura i češke krune (jedan euro za 27 čeških kruna), koji bi bio fiksiran na dan potpisivanja ugovora, a ukoliko bi između tog datuma i finalnog obavještenja došlo do promjene kursa između dvije valute za više od tri odsto, on da bi cijena bila preračunata po novom kursu.

Radni tim koji čine predstavnici Vlade, EPCG i Rudnika uglja Pljevlja od početka juna pregovara sa predstavnicima Škode Prag iza zatvorenih vrata, uskraćujući građanima svaku informaciju o tome pod kojim uslovima se ugovara projekat gradnje drugog bloka, koji će, po svoj prilici, biti novi udar po džepu poreskih obveznika i uvod u državnu pomoć energetskim kompanijama.

Iako iz Vlade tvrde da je izgradnja drugog bloka ekonomski opravdana, do danas nijesu saopštili nijedan relevantan podatak koji bi potvrdio takve tvrdnje, a zapanjujuće je da u cijenu čitavog projekta nijesu uračunali troškove zdravlja i zaštite životne sredine.

Ranije analize Istraživačkog centra MANS-a pokazale su da bi ukupni troškovi projekta mogli premašiti milijardu eura, da je projekat suprotan javnom interesu i da će značajno opteretiti „posrnule javne finansije zemlje”.

Planiraju dugoročni ugovor sa Rudnikom uglja

Iz ponude Škode Prag proizilazi da će preduzeće kojem će biti povjereno upravljanje drugim blokom sa Rudnikom ugl»a zaključiti dugoročni ugovor o nabavci uglja, ali nije poznato pod kojim uslovima. Istraživački centar MANS-a ranije je objavio analizu koja pokazuje da Rudnik uglj>a, u kojem su najveći akcionari italijanska kompanija A2A, Vlada i premijerov brat Aco Đukanović, finansijski ne bi mogao da prati realizaciju projekta drugog bloka bez državnih subvencija. U tom smislu je indikativno da nedavne izmjene Zakona o energetici, kojima se eksploatacija ugl>a za potrebe proizvodnje električne energije proglašava javnim interesom, otvaraju prostor za dodjelu državnih subvencija.

Osim toga, MANS je objavio i da su komercijalno isplative rezerve uglj>a u užem pljevaljskom basenu dovoljne samo za 20 godina rada drugog bloka ukoliko bi bio izgrađen po po nudi češke kompanije. Projekat drugog bloka zasnovan je na 40 godina rada buduće termocentrale, pa bi u nekom trenutku bilo potrebno otvoriti ležište na lokalitetu Maoče, koje je nekoliko desetina kilometara udaljeno od Pljeval>a, što bi svakako značajno uvećalo troškove čitavog projekta.

EPCG i Rudnik uglja trenutno neposrednim sporazumom ugovaraju isporuku uglja za potrebe rada postojećeg bloka Termoelektrane u Pljevljima. Radi se o javnoj nabavci koja je na godišnjem nivou vrijedna oko 40 miliona eura, a koja je bez ikakve kontrole nadležnih instutucija u zemlji.

Aco Đukanović posjeduje 11,8 odsto akcija Rudnika ugl>a, A2A ima 39,5, dok je državni dio 31,1 odsto.

Izvor: Dan

(Ovaj tekst je sačinjen uz podršku Evropske unije u sklopu projekta “Nulta tolerancija na korupciju”. Za sadržaj ovog teksta odgovorna je isključivo Mreža za afirmaciju nevladinog sektora MANS, a stavovi iznijeti u ovom tekstu ni u kom slučaju se ne mogu smatrati stavovima Evropske unije.)

Check Also

IRF organizuje konferenciju “Izvori finansiranja zelene i digitalne tranzicije i unapređenja infrastrukture sjevernog regiona”

Uz podršku Delegacije EU u Crnoj Gori i Kancelarije za evropske integracije, 29-30. novembra u …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *