Građanima odobreno 46, a privredi sedam odsto manje kredita

Od pojave korona virusa, odnosno od marta zaključno sa oktobrom tekuće godine odobreno je 46,5 odsto manje kredita građanima, a firmama za 6,9 odsto, rečeno je Pobjedi iz Centralne banke.

Novoodobreni krediti (građanima i privredi) za ovih sedam mjeseci, odnosno od marta zaključno sa oktobrom su iznosili 579,4 miliona eura.

– To je za 24,4 odsto ili blizu 200 miliona manje u odnosu na isti period prethodne godine kada su novoodobreni krediti iznosili 766,4 miliona eura – objasnili su iz CBCG.

Građani i privreda

Od ukupnog iznosa novoodobrenih kredita građanima je dato 180,6 miliona eura ili 31,17 odsto. Krediti odobreni pravnim licima, odnosno firmama iznose 398,8 miliona eura i čine 68,83 odsto ukupnih novoodobrenih.

– U posmatranom periodu 2020. godine u odnosu na uporedni period 2019, odobreni krediti fizičkim licima su manji za 46,5 odsto, dok su odobreni krediti pravnim licima manji za samo 6,9 odsto – ističu iz ove vrhovne monetarne institucije.

Na pitanje koji krediti su najviše traženi, odnosno odobravani iz CBCG su saopštili da se radi o onima za likvidnost.

– Od ukupnog iznosa novoodobrenih kredita u periodu od marta do oktobra ove godine, na kredite za likvidnost, odnosno obrtna sredstva se odnosi 44,25 odsto. Njih je odobreno 256,4 miliona eura. U istom periodu na gotovinske nenamjenske odnosi se 22,68 odsto ili 131,4 miliona eura ukupnih novoodobrenih kredita – pokazuju posljednji podaci.

Slijede krediti za refinansiranje obaveza od 12,58 odsto, zatim krediti za kupovinu stanova i adaptaciju 6,96 odsto, dok krediti u kategoriji ostalo predstavljaju 13,53 odsto ukupnih novoodobrenih kredita.

Na pitanje da li privreda i građani manje traže kredite ili ih banke odobravaju uz strožije kriterijume, iz Centralne banke su kazali da je prisutno i jedno i drugo.

– Neizvjesnost izazvana pandemijom je uticala na pooštravanje standarda prilikom odobravanja kredita. Pad ekonomske aktivnosti i porast nezaposlenosti ima odraza na tražnju za kreditima, što je rezultiralo i smanjenom kreditnom aktivnošću banaka – objasnili su iz CBCG.

U ovoj vrhovnoj monetarnoj instituciji kažu da se takvo kretanje očekuje i ubuduće.

– Ovakav trend se očekuje i u narednom periodu. S druge strane, nelikvidnost privrede može uticati na povećanje tražnje za povoljnim kreditima u narednom periodu – smatraju u Centralnoj banci.

Ankete

Da će biti ovakvi trendovi pokazale su i ankete koje je Centralna banka sprovela u bankarskom sektoru još ranije, o čemu je Pobjeda već pisala. Podsjetimo da je CBCG među bankama počela odavno da sprovodi anketu o kreditnoj aktivnosti banaka. Ona je, kako navode iz CBCG, usklađena sa anketom koja se sprovodi u centralnim bankama u eurozoni i posebno je prilagođena specifičnostima crnogorskog tržišta.

Anketa među bankarima objavljena prije godinu je pokazala da se za stanovništvo može očekivati pooštravanje kriterijuma za dodjelu kredita, posebno potrošačkih i ostalih, za koje će se tražiti kvalitetan kolateral. Tada su bankari očekivali da će doći do ublažavanja kreditnih standarda za privredu, za razliku od stanovništva.

Na pooštravanje standarda za odobravanje kredita stanovništvu, kako su tada ocijenili, djelovaće konkurencija i veći zahtijevani kolateral, a treba imati u vidu i makroprudencione mjere za gotovinske kredite koje je CBCG donijela prošle godine. Njima je definisano da banke od 1. januara 2020. prilikom odobravanja gotovinskih kredita fizičkim licima čiji je rok otplate duži od šest, odnosno osam godina, moraju zahtijevati da kredit bude u potpunosti obezbijeđen kvalitetnim kolateralom – navodi se u obrazloženju očekivanog pooštravanja standarda za stanovništvo.

U bankama su tada smatrali da zahtjevnija vrijednost hipoteka kod kredita za stanovništvo može doprinijeti pooštravanju uslova. Tada su podaci pokazivali da se sve više traže krediti. Međutim, nakon pojave kovida-19 stvari su se promijenile – i kriterijumi su zaoštreni, a i građani manje traže kredite.

Prosječna efektivna kamatna stopa 6,09 odsto

Prosječna efektivna kamatna stopa na novoodobrene kredite u oktobru tekuće godine iznosi 6,09 odsto.

– Prosječna ponderisana efektivna aktivna kamatna stopa na novoodobrene kredite u ovom periodu se na mjesečnom nivou kretala u rasponu od 4,77 odsto do 6,09 odsto. Prosječna efektivna kamatna stopa na novoodobrene kredite u oktobru bila je 6,09 odsto. Ova stopa je manja u odnosu na prosječnu stopu na novoodobrene kredite u oktobru prethodne godine koja je iznosila 6,11 odsto – pojasnili su iz CBCG.

Check Also

Naslovne strane dnevnih novina za 24. januar

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *