Region otporniji na krizu nego 2008.

Finansijska pozicija i perspektive zemalja Centralne i Jugoistočne Evrope u pogledu očekivanog razvoja nakon pandemije Kovid-19 je nesporno jača nego posle globalne finansijske krize 2008, smatra Đanluka Salseći, direktor međunarodne istraživačke mreže Intesa Sanpaolo ističući Srbiju kao posebno pozitivan primjer.

“Naime, u posljednjih nekoliko godina, javni i eksterni računi su se osetno popravili u cijelom regionu. Primjera radi, u Srbiji je udio javnog duga u BDP-u opao sa skoro 70% u 2015. godini na oko 52% u prvom kvartalu ove godine, a udio spoljnog duga u BDP-u sa 73,5% sveden je na blizu 61,9%”, ukazuje Salseći.

U isto vrijeme, kako dodaje, udio problematičnih kredita u Srbiji u ukupnim kreditima je drastično opao u bankarskom sektoru, sa preko 20% u 2015. godini na 5% u ovom trenutku.

“Problematični krediti će se sigurno povećati zbog recesije, kao i u cijelom regionu Centralne i istočne Evrope i Jugoistočne Evrope, ali je ekonomija zemlje sada mnogo otpornija na eksterne šokove nego prije deset godina”, kaže Salseći u intervjuu za Magazin biznis.

Napominje da su ekonomije Zapadnog Balkana još u ranim fazama pristupanja Evropskoj uniji, pa je, smatra, njihova pozicija utoliko složenija.

Prema njegovom mišljenju, sasvim je izvjesno da će budući globalni smjer trgovinskih i investicionih aranžmana biti promijenjen, što znači da će to uticati na ekonomsku perspektivu izvozno orijentisanih ekonomija u regionu CIE i JIE, i posebno na Zapadnom Balkanu.

“Ali, u tom kontekstu posmatrano, s obzirom na još uvjek nisku cijenu rada u regionu, zemlje Zapadnog Balkana bi mogle da osjete pozitivne efekte mogućeg izmještanja dijela zapadnoevropske prerađivačke industrije iz azijskih u evropske proizvodne centre, nakon pandemije Kovid-19”, dodaje Salseći.

U prilog tome navodi da se priliv stranih direktnih investicija na Zapadnom Balkanu prije pandemijske krize kretao oko 12,7 mlrd EUR, a vrednost trgovine sa EU oko 55 mlrd EUR.

“Zapadni Balkan se, zapravo, sve više integriše u globalne lance vrijednosti preko kompanija iz EU, a posebno Njemačke”, primjećuje Salseći.

Ističe da će negativni efekti pandemije biti posebno snažni u Evropi, te da Međunarodna istraživačka mreža Intesa Sanpaolo očekuje pad stope rasta BDP-a za 5,8% u regionu CIE i JIE.

“U okviru toga će ekstremni pad biti u sljedećim državama: oko minus 8,5% u Slovačkoj i Sloveniji među zemljama CIE, i minus 9,6% u Hrvatskoj u regionu JIE”, precizira Salseći.

Nakon toga će, kaže, uslijediti oporavak od oko 4,3% u 2021. godini, ali će ostati negativan kumulativni uticaj od oko 1,5% u dvogodišnjem periodu.

Ocjenjujući da su države regiona pojedinačno donosile odlučne fiskalne mjere za spas svojih ekonomija, Salseći podseća da su se u pružanje pomoći uključili i MMF i Svjetska banka, kao i međunarodne finansijske institucije, među kojima su EBRD i EIB.

“U Evropi, sredstva EU su stavljena na raspolaganje zemljama članicama EU iz regiona CIE i JIE, kao i zemljama Zapadnog Balkana koje nisu članice – kandidatima kao što je Srbija i potencijalnim kandidatima za članstvo u EU kao što je Bosna. EK zajedno sa EIB, obezbijedila je u aprilu paket od 3,3 mlrd EUR za pokrivanje zdravstvenih potreba vezanih za virus korona i socioekonomski oporavak posle pandemije i najavila da će podržati evropsku agendu Zapadnog Balkana ekonomskim i investicionim planom za region. Očekuje se da će plan biti predstavljen krajem 2020. godine”, naveo je Đanluka Salseći.

Izvor: Bankar.rs

Check Also

Bemaks završio 95 odsto radova na auto-putu

Svi glavni objekti na prioritetnoj dionici auto-puta Bar Boljare koje izvodi kompanija Bemaks su završeni, …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *