Dobro je biti pametan, ali porez mora da se plati

„Dobro je biti pametan. Ali ne treba se praviti pametan kada je u pitanju plaćanje poreza“. Ovo je preko Tvitera evropski komesar Tijeri Breton poručio vlasniku Fejsbuka, Marku Zakerbergu. Zvanična verzija ove rasprave stiže u najnovijem saopštenju Evropske komisije. U njemu se najavljuje uvođenje digitalnog poreza bez obzira da li će se postići dogovor na globalnom nivou. Oporezivanje kompanija sa prometom većim od 750 miliona eura obezbijedilo bi oko 1,3 milijardi eura godišnjih prihoda za budžet EU. Kompanije sa tolikim prihodima imaju sjedište s druge strane okeana – u Silicijumskoj dolini.

Evropska komisija sada je i zvanično potvrdila medijske spekulacije posljednjih nedjelja da priprema regulativu za oporezivanje digitalnih usluga, kako bi finansirala ekonomski oporavak nakon pandemije korona virusa.

Predstavljajući ovaj plan Evropskom parlamentu, predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lejen je izjavila da se u ime ulaganja u budućnost, pored digitalnog poreza, razmatra i proširenje sistema za trgovinu emisijama ugljen dioksida, kroz uvođenje pograničnog poreza na CO2. Fond za oporavak koji je predložila Evropska komisija uključuje 500 milijardi eura bespovratnih sredstava državama članicama i 250 milijardi eura povoljnih zajmova.

Predlog da se uvede digitalni porez dobio je široku podršku predstavnika Evropskog parlamenta. Evropska komisija u svom saopštenju navodi da bi digitalni porez koji bi se primjenjivao na kompanije sa prometom većim od 750 miliona eura, mogao da generiše do 1,3 milijardi eura godišnjih prihoda za budžet EU.

Evropa izgubila strpljenje

U saopštenju se ističe i da je Ervropska unija spremna da sprovede ovu regulativu sama, ukoliko se ne postigne globalni dogovor koji je Organizacija za ekonomsku organizaciju i razvoj (OECD) obećala do oktobra ove godine, a koji bi potom trebalo da odobre ministri finansija G20.

To znači, sve i da se se sporazum postigne, o primjeni bi moglo da se razmišlja tek od 2021. godine. U sitauciji kada Evropi prijeti duboka recesija zbog posledica pandemije, pretjerana odlaganja oko globalnog dogovora postaju luksuz, jer su evropskom budžetu hitno potrebna sredstva za finansiranje ogromnih svota iz paketa pomoći.

Dvije varijante oporezivanja

Podsjetimo, tačno prije godinu dana, 1. juna 2019. godine, OECD je saopštio da ima podršku 130 zemalja za ažuriranje međunarodnih poreskih propisa kako bi se oni uskladili sa razvojem digitalne trgovine. Taj dogovor je predviđao dvije opcije, od kojih se prva odnosi na podjelu prava zemalja na oporezivanje kompanija po mjestu prodaje usluga, odnosno robe.

Ako kompanije, ipak, nađu načina da dobit prijave u zemlji s niskim poreskim stopama, odnosno u takozvanim „poreskim rajevima“, države bi prema drugoj opciji mogle da primijene globalni minimalni korporativni porez, koji bi tek trebalo da se dogovori.

Tom prilikom je istaknuto i da kompanije kao što su Gugl, Fejsbuk i Amazon, „testiraju postojeće propise do krajnjih granica, smanjivanjem poreskih obaveza kroz prijavu dobiti u zemljama s niskim porezima, nezavisno od toga gdje se nalazi krajnji kupac“. Zvanični Vašington je, s druge strane, zaprijetio protivmjerama, tvrdeći da su se američke kompanije nepravedno našle na udaru poreskih vlasti u drugim zemljama.

Meta: Silicijumska dolina

Povodom najnovijeg saopštenja Evropske komisije, američki mediji podsjećaju da su Francuska, Italija, Španija, Austrija i Velika Britanija samo neke od evropskih zemalja koje su već napravile planove za uvođenje digitalnog poreza. Navodi se i da je Francuska, početkom ove godine, prihvatila da odloži naplatu digitalnog poreza do sljedeće godine, kako bi se omogućilo da OECD sklopi sporazum koji bi obezbijedio primjenu odgovarajuće regulative na globalnom nivou.

„Silicijumska dolina bi mogla da postane poreska meta za evropske prihode koji će pomoći da se tamošnja privreda oporavi od recesije izazvane korona virusom“, ističe američki televizijski kanal CNBC, navodeći da planove za digitalno oporezivanje svakako podstiču i prognoze da će tehnološki divovi iz Silicijumske doline najviše zaraditi tokom i posle okončanja pandemije.

U izvještaju se navode podaci Evropske komisije da digitalne kompanije u proseku plaćaju efektivnu poresku stopu od 9,5% u EU, u poređenju sa 23,2% za preduzeća iz takozvanih tradicionalnih industrija. „S druge strane, najveće tehnološke kompanije iz Silicijumske doline tvrde da plaćaju porez tačno onoliko koliko su dužni prema zakonu“, saopštava isti izvor.

Evropa nije usamljena u svojoj inicijativi

Anmerički mediji spekulišu da bi „kreni-stani“ pregovore koje predvodi OECD o uvođenju digitalnog poreza sada, zbog posljedica korona virusa, pored Evrope mogle da poguraju i neke zemlje poput Brazila, Indije i Indonezije, koje takođe uveliko razvijaju planove za digitalno oporezivanje. Primjera radi, Indonezija već duže vrijeme nastoji da prikupi porez na što veći deo elektronskog poslovanja na svom tzržištu.

Stručnjaci za poresko pravo u globalnoj advokatskoj kompaniji „Tailor Vessing“, izjavili su za CNBC da digitalni porez ne obezbeđuje naročito velike prihode državnim budžetima, „jer postoji samo nekoliko kompanija u svijetu koje svojim prihodima nadmašuju prag koji je predviđen za oporezivanje“.

Populizam ili neoliberalni bezobrazluk?

Prema njihovom mišljenju, porezi na potrošnju i dohodak mogu da generišu mnogo veće prihode za državni budžet, „ali ta dva poreza su daleko manje popularna među običnim građanima, naročito sada kada su mnogi ostali bez posla ili sa znatno umanjenim prihodima zbog posljedica Kovida-19“.

Bilo da je riječ o populističkom potezu ili opravdanoj meri, u izvještaju CNBC-a se zajključuje da Evropska komisija svakako neće odustati od namjere da doskoči tehnološkim gigantima iz Silicijumske doline, odnosno kako je poručio preko Tvitera evropski komesar za unutrašnje tržište EU Tijeri Breton u raspravi sa vlasnikom Fejsbuka Markom Zakerbergom: „Dobro je biti pametan. Ali ne treba se praviti pametan kada je u pitanju plaćanje poreza“.

Izvor: Bif.rs

Check Also

Švajcarski planinski trezor za čuvanje bogatstva

Švajcarska, nadaleko poznata kao bastion diskretnog, sigurnog bankarstva, uskoro će svjetskim bogatašima ponuditi još jedan …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *