Zašto je Francuska glavna meta terorista?

Od januara 2015. godine, napadači pod uticajem Islamske države ubili su 235 ljudi u Francuskoj što je daleko najveći takav broj u zapadnom svijetu. Veliku većinu tih napada od kojih su mnogi bili samoubilački, izveli su državljani Francuske ili stranci koje govore francuski i legalno borave u toj zemlji.

Predsjednik Fransoa Oland tvrdi da im je Francuska glavni neprijatelj u Evropi jer njegova domovina uživa ugled kolijevke ljudskih prava i demokratije.

Analitičari se slažu da propagandisti Islamske države posebno gađaju Francusku kao zemlju privrženu sekularnim vrijednostima, liberalnim slobodama i lagodnom životu. A njena kolonijalna istorija, demografske napetosti i intervencionistička politika protiv borbenih muslimana u inostranstvu, ukazuju na dublje razloge ubilačkih napada.

Francuska je evropska zemlja s najviše muslimana više od pet miliona među svojih ukupno 66 miliona stanovnika, a ima i zaostavštinu kolonijalne vladavine u velikim dijelovima Afrike i Bliskog istoka. Većina koja je odrasla govoreći francuski uz arapski, čini neproporcionalno veliki dio žitelja najsiromašnijih i najizolovanijih četvrti gradova Francuske.

Francuski vojnici i specijalne snage i danas su u većinom muslimanskim dijelovima nekadašnjih kolonijalnih posjeda, boreći se sa ekstremistima u Africi, povezanim sa Islamskom državom, što daje podsticaj za odmazdu na tlu Francuske. Francuski borbeni avioni su već skoro dve godine u međunarodnoj koaliciji koja vodi ofanzivu protiv Islamske države u Iraku i Siriji.

Izuzetno francusko insistiranje na jačanju integracije u sekularno društvo, stalno podstiče napetost s njenom muslimanskom manjinom, drastilčno uvećanu odlukom 2010. godine o zabrani nošenja vela preko lica, a 2004. i pokrivanja glave maramom u školi.

Francuski model integracije je u principu darežljv, ali isuviše krut u praksi“, napisao je u Njujork tajmsu Farad Kosrokavar, sociolog i stručnjak za muslimane u Francuskoj.

Iako je Francuska uspjela da integriše mnoge doseljenike i njihove potomke, oni koje je ostavila po strani su mnogo ogorčeniji od svojih parnjaka u Velikoj Britaniji ili Njemačkoj, i mnogi smatraju da im je povrijeđen muslimanski ili arapski identitet“, napisao je on, primjećujući da je alijenacija posebno duboka prema onima koji su iz muslimanskog susjedstva najbližeg Francuskoj: Maroka, Tunisa i Alžira.

Francuska je trpjela zbog terorizma začetog u Alžiru od druge polovine 1950-ih godina, kada su Francuzi vodili rat osuđen na propast da bi zadržali svoj glavni sjevernoafrički posjed. Francuska se povukla iz Maroka 1955, iz Tunisa 1956, a iz Alžira 1962. godine.

Ali tamo, isto kao i u Zapadnoj Africi, gdje francuska finansijska i vojna moć i dalje podupire prijateljske vlade, Francuska nikada nije obustavila svoj uticaj, zadržavajući ulogu koja je direktnija od uloge Velike Britanije u njenom nekadašnjem carstvu.

Polovinom 1990-ih godina, „Oružana islamska grupa iz Alžira“ koja je skidala glave građanima i ubijala strance na svom terenu dok je nastojala da obori vladu koja je imala francusku podršku, mobilisala je pristalice u Francuskoj da podmeću bombe u vozove i izvode druge napade koji su imali više od 20 žrtava.

Francuski vojni uticaj u nekadašnjim afričkim kolonijama ugroženim islamskim ekstremizmom, upadljivo je porastao predsjedavanjem Olanda. Francuske snage su intervenisale u Maliju 2013. godine i danas su širom većeg dijela Zapadne Afrike.

Nije iznenađujuće, kažu analitičari, što većina sadašnjih napadača u Francuskoj ima rodbinske veze u Sjevernoj i Zapadnoj Africi, a ne na Bliskom istoku.

Sinovi i kćeri tih doseljenika iz Afrike sada odgovaraju na regrutne pozive Islamske države u procentu neviđenom u drugim evropskim zemljama. Procijenjeno je da je 1.000 državljana Francuske većinom afričkog, muslimanskog porijekla, putovalo u Siriju ili je uhvaćeno kada su to pokušali, da bi se priključili snagama Islamske države od kada je Sirija još jedan bivši posjed Francuske, počela da ključa prije pet godina.

Islamska država, s druge strane, širi proizvodnju usavršene frankofone propagande, skrojene posebno da uvrijedi i zastraši Francuze. Islamska država je direktno prijetila Francuskoj, koristeći vrhunske poznavaoce francuskog jezika, u devet saopštenja u poslednja tri mjeseca.

Odgovor Francuske na pokolj u Nici je bio da pozove nekoliko hiljada rezervista policije i vojske da budu pomoć za više od 100.000 ljudi u snagama bezbjednosti koji od ranije patroliraju ulicama i granicama. Oland je takođe obećao da će poslati još vojnih savjetnika i artiljerije u borbu koju predvode SAD protiv Islamske države u Iraku i Siriji.

Neki analitičari pretpostavljaju da francusko vojno angažovanje ima ključnu ulogu kao motiv njenog muslimanskog stanovništva da se odazove pozivu Islamske države. Oni kažu da je osnovni izazov Francuske to što je domaćin najvećoj koncentraciji marginalizovanih muslimana u Evropi, od kojih mnogi tu svoju drugu domovinu vide kao grešnu zemlju koja ne poštuje islamsku tradiciju.

Fransoa Hisbur, analitičar u francuskoj Fondaciji za strateška istraživanja, kaže da napadi na najgušćih naselja u Francuskoj angažovanjem domaćih ekstremista, nude „garantovan ishod“ u borbi protiv zemlje koja u očima Islamske države predstavlja „središte nevjernika, jeresi, otpadništva“.

Bizlife

Check Also

Kiosci dobili zeleno svijetlo za prodaju štampe nedjeljom

Predstavnici Ministarstva ekonomije su na sastanku sa predstavnicima izdavača, distributera i prodavača dnevnih novina saopštili …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *